Şiirden Oyuna Benerci’nin Öyküsü

Devlet Tiyatroları’nda 2001’den beri oynanan Benerci Kendini Niçin Öldürdü, Mehmet Ulusoy tarafından 1980’de sahneye uyarlanarak Fransa’da oynanmış ve çok beğenilmiş. Biz de sonunda gidebildik. Oyunda şiirin tamamına yakını bire bir kullanılmış. Ancak iki bölüm dışarıda bırakılmış.

Oyuna alınmayan birinci bölüm Benerci’nin, Afrika’daki halkın köleleştirilerek tren yolu yapımında nasıl zorla çalıştırıldığını anlatan bir kitabı, Somadeva’ya okuduğu kısım. İkinci bölüm ise Benerci’nin hapisteyken, Somadeva’nın ölümü sonrasında yarım kalan “Hindistan’ın Yirminci Asır Tarihi” isimli eserini nasıl tamamladığını, ayrıca bu süre içinde kendi kanıyla yazdığı özgürlük ve devrim yazılarını hapishane dışına göndererek, halkın gözünde nasıl bir istiklâl kahramanı haline geldiğini anlatan kısım.

Birincisi Benerci’nin fikri gelişimini, düşünce yapısının nasıl şekillendiğini anlatıyor. Şiirde geçen başka olaylardan biliyoruz ki Benerci özgürlükçü, eşitlikçi bir devrim istemektedir, toplumlar üzerindeki emperyal baskıların yıkılması gerektiğini savunmaktadır. O sebeple bu bölümün oyun dışında bırakılması çok büyük bir eksiklik yaratmıyor.

Ancak dışarıda bırakılan ikinci bölüm, öykünün akışında bir gedik oluşturuyor. Somadeva öldükten, Benerci de sonunda yakalanıp hapse atıldıktan sonra, arada olan bitenden seyircinin hiç haberi olmuyor. Gün geliyor, Benerci hapisten çıkıyor, eski arkadalaşları ve devrime destek veren halk arasında bir kahraman gibi karşılanıyor. Bütün şehrin çalkalandığı törensel bir yürüyüş ile evine götürülüyor. Seyirci olarak Benerci’nin birden bire bu kadar önemli bir konuma gelişini kavrayamıyoruz. Daha sonrasında, özgürlük hareketi için vazgeçilmez konuma gelmiş Benerci’nin, yine aynı hareketin selameti için kendini feda edişinin neden bu kadar önemli olduğunu da göremiyoruz.

Gerekiyorsa başka yerlerden – örneğin Nâzım Hikmet’in, edebi safsatayla uğraşan yazarlarla dalga geçtiği bölümlerden – vazgeçilerek, atlanmış bölümlerin oyuna dahil edilmesi, sanırım oyunun bütünlüğüne katkıda bulunurdu. Tabii ki, bazı bakış açılarından sakıncalı görülebilecek bu bölümler özellikle dışarıda bırakılmadıysa…

Reklamlar

Kategoriler: Seyir Notu, Tiyatro

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s