Kâinat Fatihi

kainat_fatihi_k.jpgElimde tuttuğum kitap tam 53 yaşındaki Kâinat Fatihi. 1954’te Çağlayan Yayınevi’nin Yeni Dünyalarda serisinin 4. kitabı olarak yayınlanan kitap, Asimov’un The Currents of Space isimli romanının çevirisi. Aynı roman bundan 30 sene sonra Gönül Suveren’in çevirisiyle Altın Kitaplar’dan “Tanrılar ve İmparatorlar” adıyla çıkmış. 1952’de yazılan roman Asimov’un imparatorluk serisinin son kitabı. Serinin ilk iki kitabı ise şunlar:

1. Pebble in the Sky – 1950 (Uğursuz Gezegen Galactica – Baskan – 1983 / Zamandan Kaçış – Altın Kitaplar – 1984)
2. The Stars, Like Dust – 1951 (Asi Gezegen Tyrran – Baskan – 1983 / Sonsuzun Tohumları – Altın Kitaplar – 1984)

Kâinat Fatihi’nde olaylar binlerce gezegende insanların yaşadığı gelecek zamanda geçiyor. Çok değerli bir endüstriyel bitki olan ve tüm evrende büyük rağbet gören kört (orj. kyrt) sadece Florina gezegeninde yetişmektedir. Bu gezegen Sark’ın kontrolündedir ve Sark da Trantor merkezli imparatorluğa bağlı olmayan az sayıda bağımsız gezegenden biridir. Kört ticareti sayesinde Trantor’dan sonra en zengin gezegen haline gelen Sark, beş efendi tarafından yönetilmektedir. Florina topraklarını ve tüm zenginliği paylaşmış olan bu efendiler Florinalılar’ı da kört tarlalarında köle olarak çalıştırmaktadır.

Bir boşluk analizcisi olan Rik, uzay boşluğundaki karbon akıntıları sebebiyle Florina’nın yıldızının bir novaya dönüştüğünü ve yakın zamanda patlayacağını keşfeder. Ancak bulgularını açıklayamadan özgürlükçü bir Florinalı’nın eline düşer. Florina’da bir köyün sorumlusu olarak Sarklı efendilere hizmet eden bu adam, aslında gezegeninin özgür olmasını istemektedir. Rik’in keşfine inanmamakla birlikte bu durumu efendilere şantaj yapmak için kullanır. Bu arada olayın açığa çıkmasını engellemek için Rik’in zihnini “sayko-prob” kullanarak siler. Ancak bir sene sonra Rik geçmişi hatırlamaya başlar ve gezegenler arası siyasi hamlelerle dolu olaylar gelişir.

Sonuçta kört bitkisinin sadece Florina’da yetişmesinin sebebinin, gezegenin güneşinin novaya dönüşmesi olduğu anlaşılır. Böylece nova şartlarının yapay olarak yaratıldığı her ortamda kört yetiştirilebilecektir. Sark efendileri bu durumun ortaya çıkmasını istemezler. Ama çok güçlü ve zengin bir imparatorluğun merkezi olan Trantor, sonuçta elde edeceği gezegenler arası itibarı düşünerek Florina’yı Sark’tan satın alır. Florina boşaltılarak binlerce insan kurtarılır ve kört bitkisinin her yerde yetiştirilmesinin yolu açılmış olur.

Romanda çok açık renk tene sahip Florinalılar’ın kört tarlalarında çalıştırılması, geçen yüzyılın başına kadar pamuk tarlarında zencilerin çalıştırılmasına bir gönderme olarak kabul ediliyor. Bunun dışında roman, akışındaki boşluklar ve zayıf bilimsel açıklamalar sebebiyle, Asimov tarafından yazılmış olsa da bir “space opera” olmaktan öteye gidemiyor.

Çevirinin romana kattığı anlamsızlık da cabası. Bu çeviride Florina Merih, Sark Zühre, Trantor da Arz’a çevrilmiş. Üç gezegen de aynı güneş sisteminde olunca Merih güneşiyle birlikte yok olurken Arz ve Zühre nasıl varlığını sürdürüyor sorusu ortaya çıkıyor. Ayrıca romanda Rik, tüm insalığın kaynağı olduğu iddia edilen ama gezegendeki radyoaktif savaş kalıntıları nedeniyle çok az insanın kısıtlı alanlarda yaşamakta olduğu Dünya’dan gelme. Hatta boşluk analizcisi olup hayatının neredeyse tamamını uzay boşluğunda geçirmeyi tercih etmesinin sebebi de gezegeninin bu durumu. Ancak çeviride Trantor Arz olunca, Arz’ın yerine bir gezegen bulunamamış. Çevirmen bu sorunu Rik’in, geldiği gezegenin adını hiç hatırlayamamasıyla çözmüş. Zaten zihni silinmiş bir adamın bunu hatırlayamaması da normal gözükmüş.

Bu haliyle kitap Asimov’a yakışır bir çeviri değil ama kütüphanemdeki antik değeri yadsınamaz.

Reklamlar

One thought on “Kâinat Fatihi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s